เกาะนก ฉะเชิงเทรา

เป็นที่ทราบกันดีว่าปากน้ำบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นปากอ่าวที่อุดมด้วยอินทรีธาตุ ในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์นักท่องเที่ยวผู้หลงรักธรรมชาติมุ่งมาที่นี่เพื่อสัมผัสฝูงโลมา เป็นโลมาธรรมชาติแหวกว่ายเข้ามากินปลาดุกทะเลที่มีชุกชุมในช่วงปลายฝนต้นหนาว โลมาที่พบบริเวณนี้มีถึง 3 ชนิด คือโลมาอิรวดีหรือโลมาหัวบาตร โลมาเผือกหรือโลมาหลังโหนก และโลมาหัวบาตรหลังเรียบ

เกาะนก

ทางเดินช่วงแรกแน่นหนาด้วยป่าโกงกาง

การเลี้ยงปลากระชังปากอ่าว

หอดูนก-จุดชมวิวปากแม่น้ำ

เรือเดินสมุทรขนาดใหญ่บริเวณปากอ่าว

กิจกรรมปลูกป่า (กลุ่มสถานีวิทยุศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา กทม.)

ส่วนในฤดูกาลอื่น (ขณะที่โลมายังไม่ปรากฏกาย) มีตัวเลือกให้นักท่องเที่ยวได้เที่ยวชม คือเข้าไปสัมผัสป่าชายเลนบนเนื้อที่ 125 ไร่บนเกาะนก เกาะแห่งนี้มีนกชุกชุมมาก มีนกอาศัยกว่า 50 สายพันธุ์ มีทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพ อาทิ นกนางนวลแกลบเคราขาว นกกระเต็นหัวดำ นกกินเปรี้ยว นกปรอดสวน นกจาบคาหัวเขียว นกยางกรอก นกแขวก นกยางโทนใหญ่ นกกาน้ำปากยาว เหยี่ยวแดง เป็นต้น เกาะนกนับเป็นสวรรค์ของนักดูนก ที่สำคัญเกาะนกเข้าถึงง่าย เหมาะกับนักดูนกมือใหม่และนักท่องเที่ยวทั่วไปที่นิยมชีวิตนกนานาพันธุ์

นกยางกรอก

นกแขวก

นกยางโทนใหญ่

นกกาน้ำ

นอกจากนกบนเกาะยังมีพันธุ์ไม้ให้ศึกษามากมายหลากหลายชนิด เช่น ตะบูน ลำพู เสม็ด โกงกาง ฝาด แสม  ฯลฯ ส่วนองค์ประกอบอื่นๆ ซึ่งเป็นส่วนส่งเสริมให้เกาะแห่งนี้สวยงามถึงขีดสุด คือปูหลากสี รวมถึงปลาตีนที่ชอบแถกตัวไปบนโคลนตมในยามน้ำลง 

ปูสีสวยปรากฏตัวบนโคลนตม

ปูก้ามดาบ

เกาะนกนับเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์เพื่อการศึกษาที่สำคัญแห่งหนึ่งของไทย มาเที่ยวที่นี่ได้รับทั้งความงาม ความรู้และความเพลิดเพลิน ส่วนการเดินทางแสนสะดวก คือมาขึ้นเรือข้ามไปเกาะนกที่เทศบาลตำบลท่าข้าม จังหวัดฉะเชิงเทรา แล้วเดินเท้าไปบนสะพานไม้ที่ทอดยาวกว่า 1,500 เมตร (รอบเกาะ) ระหว่างทางมีศาลาชมวิว มีหอดูนก มีป้ายนิเทศน์ให้ความรู้เกี่ยวกับพันธุ์ไม้และส่วนประกอบอื่นๆ ครบครัน

ดอกลำพูทะเลหรือลำแพน

ดอกโกงกางใบใหญ่

ฝาดดอกขาว

อ้างอิง
- หนังสือดูนก ดูโลมา เที่ยวป่าชายเลย เทศบาลตำบลท่าข้าม บรรณาธิการ: นายสุรินทร์ จันทบูรณ์

หมายเหตุ
- เกาะนกเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "เกาะธรรมชาติท่าข้าม"
- ติดต่อสอบถามข้อมูล เทศบาลตำบลท่าข้าม อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา โทร.038 573411-2

คุ้มเจ้าหลวงเมืองแพร่

แพร่เป็นเมืองเก่าแก่ มีอายุอานามกว่าพันปี มีคนสันนิษฐานว่าเป็นเมืองรุ่นราวคราวเดียวกับเมืองลำพูน ด้วยเป็นเมืองเก่าจึงมีการเปลี่ยนแปลงผู้ปกครองนครอยู่หลายยุคหลายสมัยและมีการเปลี่ยนชื่อเมืองมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ เมืองพลนคร โกศัยนคร และเวียงโกศัย (แปลว่าผ้าแพร) ส่วนช่วงที่รุ่งเรืองถึงขีดสุดเริ่มขึ้นในปี พ.ศ.2440 ในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นช่วงมีเปลี่ยนแปลงการปกครอง คือเปลี่ยนจากผู้ครองนครเป็นเทศาภิบาล  โดยโปรดเกล้าฯ ให้พระยาไชยบูรณ์ ปลัดมณฑลพิษณุโลกมาเป็นข้าหลวงกำกับการปกครองเมืองแพร่คนแรก ซึ่งในขณะนั้นมีเจ้าหลวงพิริยะเทพวงศ์ เจ้าเมืองแพร่องค์ที่ 18 ปกครองอยู่

การเปลี่ยนแปลงการปกครองนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงอื่นๆ มากมาย หนึ่งในนั้นมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบอาคาร ซึ่งเป็นผลมาจากการได้รับอิทธิพลจากยุโรป ดังจะเห็นในเมืองใหญ่ทั่วไปที่มีอาคารรูปแบบยุโรปลักษณะเรือนขนมปังขิงกระจายอยู่ทั่วประเทศ การเปลี่ยนแปลงตัวอาคารในยุคนั้นไม้ได้เปลี่ยนกันทั้งเมือง หากบ้านที่ได้รับอิทธิพลสมัยใหม่เป็นบ้านระดับผู้หลักผู้ใหญ่ ผู้มีตำแหน่งในระดับสูงของเมือง หรือบ้านที่มีฐานะเท่านั้น เช่น คุ้มเจ้าหลวง บ้านวงศ์บุรี บ้านวิชัยราชา เป็นต้น

อาคารคุ้มเจ้าหลวงเมืองแพร่ประกอบไปด้วยอาคาร 2 ชั้น ขนาดใหญ่ เป็นอาคารขนมปังขิง ด้านหน้ามีสนามหญ้ากว้าง ภายในสนามหญ้าประกอบด้วยอนุสาวรีย์เจ้าหลวงพิริยะเทพวงศ์ เจ้าผู้ครองเมืองแพร่องค์สุดท้าย

คุ้มเจ้าหลวง แต่เดิมเป็นบ้านพักของเจ้าหลวงพิริยะเทพวงศ์ เจ้าผู้ครองเมืองแพร่องค์สุดท้าย สร้างขึ้นในปีพ.ศ.2435 รูปทรงอาคารมีลักษณะสถาปัตยกรรมยุคสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นสถาปัตยกรรมแบบผสมผสานระหว่างไทยกับยุโรป หรือที่เรียกว่า“เรือนขนมปังขิง” สร้างโดยช่างฝีมือชาวจีนและช่างไทยพื้นบ้าน

คุ้มเจ้าหลวงเป็นอาคาร 2 ชั้น ขนาดใหญ่ บานประตูหน้าต่างนับรวมกันได้ 72 บาน นอกจากความงามแบบเรือนขนมปังขิงแล้วสิ่งที่สร้างเสน่ห์ให้อาคารหลังนี้คือลวดลายฉลุไม้ เริ่มตั้งแต่ปั้นลม เชิงชาย ระเบียง ฯลฯ 

ตัวอาคารก่อสร้างด้วยอิฐถือปูนสลับกับไม้ในบางส่วน การสร้างอาคารไม่มีการฝังเสาเข็มแต่ใช้ไม้ประดู่แบบซุงท่อนรองรับฐานเสาทั้งหลัง 

ทัศนียภาพห้องพักผ่อนหรือห้องรับแขก บนชั้น 2 ของตัวบ้าน

ประตูหน้าต่างรูปเหลี่ยมขนาดใหญ่ เหนือบานประตูมีงานปูนปั้นให้ประโยชน์ในการกันน้ำฝนไหลเข้าบ้าน

และสร้างความสวยงามด้วย

คุ้มเจ้าหลวงเป็นอาคารโอ่โถงสร้างด้วยฝีมือเชิงช่าง มีความวิจิตรบรรจงงดงามน่าชม ที่สำคัญ ห้องแต่ละห้องมีความกว้างขวาง ฝ้าเพดานสูงโปร่ง หน้าต่างประตูมีขนาดใหญ่ทำให้ลมพัดผ่านโดยสะดวก ส่วนจุดที่มีความแปลกแตกต่างจากเรือนทั่วไปคือชั้นล่างสุด (ใต้ถุน) กั้นห้องเป็นที่กักขังข้าทาสที่ทำผิดกฏขั้นลหุโทษ

คุ้มเจ้าหลวงเมืองแพร่ได้รับรางวัลอาคารอนุลักษณ์ดีเด่น ประจำปี 2536 และสถาปัตยกรรมดีเด่นปี 2540 ประเภทอาคารสถาบันและสาธารณะจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

บนถนนไชยสมบูรณ์ซึ่งเป็นที่ตั้งคุ้มเจ้าหลวงยังมีสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจอยู่ในบริเวณใกล้เคียง คืออาคารพิพิธภัณฑ์การศึกษา โรงเรียนนารีรัตน์ และวัดพระบาทมิ่งเมือง ส่วนบ้านวงศ์บุรีซึ่งเป็นบ้านเก่าโบราณที่งดงามอีกหลังหนึ่งตั้งอยู่ทางด้านหลังอาคารคุ้มเจ้าหลวง

ห้องนอนในอาคารคุ้มเจ้าหลวงยังคงสภาพเดิมไว้ได้ดีมาก

ห้องโถงใหญ่จัดเก็บของเก่าจำพวกเครื่องโลหะ เครื่องเซารามิค ปืน ฯลฯ ไว้ในตู้ไม้กรุกระจก

คุ้มเจ้าหลวงเป็นสถาปัตยกรรมสำคัญที่ทรงคุณค่าของเมืองแพร่และของคนไทย เป็นสถาปัตยกรรมแบบยุโรปที่คงสภาพบ้านได้ดีดุจเดิม มีความงามทั้งตัวสถาปัตยกรรมภายนอกและภายใน มีงานตกแต่งอื่นๆ เป็นองค์ประกอบให้เรือนขนมปังขิงหลังนี้มีความสมบูรณ์มากขึ้น 
ปัจจุบันอาคารคุ้มเจ้าหลวงเปิดให้นักท่องเที่ยวและประชาชนทั่วไปเข้าชมเพื่อก่อประโยชน์ในด้านการศักษาหาความรู้เกี่ยวประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมสืบไป

ปราสาทหินถิ่นพิมาย นครราชสีมา

ปราสาทหินพิมายหรือวิมาย  เป็นปราสาทหินที่ยิ่งใหญ่ ใหญ่ในที่นี้หมายถึงเป็นสถาปัตยกรรมแบบขอมโบราณที่สมบูรณ์มาก  วัสดุทั้งหมดทำจากหินทรายและศิลาแลง สร้างขึ้นราวปลายพุทธศตวรรษที่ 16-17 และก่อสร้างเพิ่มเติมบางส่วนในพุทธศตวรรษที่ 18 (บางตำราบอกว่าปราสาทหินพิมายเป็นต้นแบบในการสร้างนครวัดในเขมร) 

ปราสาทหินพิมายวางผังเป็นรูปสี่เหลี่ยม ประกอบด้วย  สระขวัญ คูเมือง กำแพงชั้นนอก สะพานนาคราช โคปุระชั้นนอก(ประตูทางเข้า) โคปุระชั้นใน บรรณาลัย ปรางค์พรหมทัต และปราสาทองค์ประธาน

สะพานนาคราช  สร้างด้วยหินทรายเป็นรูปกากบาท ขนาดกว้าง 4 เมตร ยาว31.70 เมตร ด้านทิศเหนือมีทางเดินเชื่อมต่อกับซุ้มประตูกำแพงปราสาททางทิศใต้ ราวสะพานโดยรอบทำเป็นลำตัวนาคราช ชูคอแผ่พังพาน มี 7 เศียร หันหน้าออกไปยังเชิงบันไดทั้งสี่ทิศ

ชาลาทางเดินเป็นทางเดินเชื่อมระหว่างระเบียงคตทางทิศใต้กับปราสาทองค์ประธาน

ปราสาทองค์ประธาน ทางทิศตะวันตก

ลวดลายสลักเสลาที่เสาประตูปราสาทองค์ประทาน

ปราสาทองค์ประธาน สร้างด้วยหินทรายสีขาว หันหน้าไปทางทิศใต้ สูง 28 เมตร ฐานรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม กว้าง 22 เมตร มีมุข 3 ด้าน ด้านหน้ามีมณฑป 

มณฑปคือห้องรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 8x15 เมตร ทั้งตัวปราสาทและมณฑปตั้งอยู่บนฐานเดียวกัน ประกอบด้วยฐานเชียงและฐานบัวเป็นชั้นๆ แต่ละชั้นสลักลวดลายต่างๆ เช่น ลายกลีบบัว ลายประจำยาม  

ทับหลังรูปพระราม พระลักษณ์ต้องศรนาคบาต เหนือประตูปราสาทองค์ประธาน

ทับหลัง

ตามจารึกได้พูดถึงภาพเล่าเรื่องรามายนะว่ามีเนื้อหาสรรเสริญวีรบุรุษ ซึ่งต่อมาเมื่อศาสนาพราหมณ์เกิดขึ้นและได้วิวัฒนาการมาเป็นศาสนาฮินดู เรื่องราวในมหากาพย์รามายนะได้ถูกดัดแปลงเป็นอวตารปางหนึ่งของพระนารายณ์ (ปางที่ 7) เรียกว่า "รามาวตาร" ตามลัทธิไวษณพนิกายของศาสนาฮินดู (พระนารายณ์หรือพระวิษณุถือว่าเป็นเทพสูงสุด) 

"รามาวตาร" จัดว่าเป็นคัมภีร์ที่สำคัญที่สุดคัมภีร์หนึ่งของศานาฮินดู ส่วนรายามายนะฉบับที่เก่าแก่ที่สุดแต่งโดยฤาษีวาลมิกิในต้นพุทธกาล ส่วนภาษาไทยนั้นมีชื่อว่า "รามเกียรติ์" มีเนื้อหาแตกตต่างกันไปบ้างตามความบิดพลิ้วทางจินตนาการและตกหล่นทางประวัติศาสตร์วรรณกรรม 

รามายนะที่สำคัญๆ ปรากฏให้เห็นบนหินสลักเหนือบานประตูที่เราเรียกันว่า "ทับหลัง" ในปราสาทขอมปรากฏทับหลังเล่าเรื่องรามายนะอยู่มากมาย ก่อเกิดเป็นเรื่องราวที่น่าติดตาม น่าสนใจศึกษา เป็นที่สนใจของนักประวัติสาสตร์ นักโบราณคดี ส่วนผู้ที่สนใจงานแกะสลักเกี่ยวกับงานศิลปะ ทับหลังเหล่านี้ถือเป็นงานแกะสลักชึ้นสูงที่เราเรียกว่า "งานครู" 

ปฏิมากรรมพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งอาณาจักรขอม ในปรางค์พรมทัต ปราสาทหินพิมาย จ.นครราชสีมา

พระเจ้าชัยวรมันที่ 7

ในอดีตเคยยิ่งใหญ่ดั่งยอดคน เกริกฟ้า

มากมายปวงราษฎร์ชาติประชา กราบไหว้

เพียงนาทีหนึ่งอาณาจักรล้มเสื่อม วิญญาณสลาย หายจาก

ที่ยังอยู่คงเคียงอดีต คือซาก พิมายเมือง  

...............................

ปฏิมากรรมพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พระพักตร์พระองค์ก้มต่ำ ทอดพระเนตรลงดิน ช่างปั้นรูปนี้อาจไม่ได้ตั้งใจ แต่อดคิดไม่ได้ว่ามันหมายถึงการสิ้นสุดสายกษัตริย์ ซึ่งพระองค์เป็นผู้ครองแผ่นดินเขมรองค์สุดท้าย ก่อนอาณาจักรอันรุ่งเรืองล่มสลายลง 

ขณะมองรูปเคารพของพระองค์มีความรู้สึกเหมือนพระองค์ยังคงอยู่ มีวิญญาณแต่ไม่มีลมหายใจ หินก้อนใหญ่ดูเบาโหวง เหมือนพระองค์กำลังปลดปล่อยตัวเองออกจากพันธนาการศรัทธาที่ทับถมมาหลายพันปี แต่สุดท้ายอาจสลัดไม่หลุดเพราะพระองค์ต้องมนต์คำสาปจนมิอาจหายไปจากวิมายปุระแห่งนี้ หรือวิญญาณนั้นถูกกำหนดให้สถิตย์อยู่คู่ปราสาทหินตราบนานเท่านาน (อาจเป็นเพียงเรื่องราวไร้สาระที่ผมรู้สึกไปเอง)

มณฑป มองจากหน้าต่างปราสาทองค์ประธาน

มีใครบางคนบอกว่าคนไทยไม่ชมพิพิธภัณฑ์ ไม่ไปเที่ยวปราสาทหิน ถ้าเป็นเมื่อก่อนผมเห็นด้วยว่าเป็นเช่นนั้น แต่ตอนนี้ผมว่าไม่ใช่ คือมีคนไทยส่วนหนึ่งมองเห็นคุณค่าอดีต ตามหาสิ่งที่ยังหลงเหลือ ถ้าไม่มีก็ไม่เห็นค่า ถ้าไม่มาก็ไม่ประจักษ์ แต่จะมีกี่คนที่รักและเริ่มเดินทางค้นหาอดีตจากพิพิธภัณฑ์ วัด และปราสาทหิน สำหรับผมเชื่อว่าก้าวเท้าไปบนแดนดินถิ่นเดิมเพื่อเรียนรู้รากเหง้าถือเป็นการพัฒนาความรู้จากปัจจุบันให้เดินทางไปสู่อนาคต (ประมาณรู้รากเพื่อจากลายังดีกว่าไม่รู้อะไรเลย)

ความจริงการเดินทางท่องเที่ยวเชิงศึกษานั้นสนุกได้หากมีการเตรียมพร้อมเรื่องข้อมูล คือถ้าเราศึกษามาบ้างหรือมีข้อมูลติดตัวมาพร้อมคำถาม เราจะได้รับคำตอบที่น่าพิศวง และอาจเพลิดเพลินจนหลงลืมไปว่าเรายืนอยู่ในปัจจุบันโดยมีอดีตหลายพันปี โอบกอดอยู่ 

กำแพงชั้นใน

เอกสารอ้างอิง

- นำชมอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย กรมศิลปากร

หมายเหตุ

- ปราสาทหินพิมาย ตั้งอยู่ที่อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปบนถนนมิตรภาพประมาณ 60 กิโลเมตร

- ช่วงเช้ากับช่วงบ่ายเป็นช่วงที่น่าเยี่ยมชมเพราะไม่ร้อนมาก ที่สำคัญแสงอาทิตย์ที่สาดส่องตัวปราสาททำให้เกิดความงามและมีมิติ

- รอบๆ ปราสาทหินมีร้านอาหารบริการ ทั้งอาหารไทย (ถิ่น) อาหารฝรั่ง ญี่ปุ่น และอาหารไทยประยุกต์แบบสเต็กจิ้มแจ๋ว (ร้านยิ้ม)

- สถานทีท่องเที่ยวใกล้เคียง ไทรงาม และแหล่งโบราณคดีบ้านปราสาท

กำแพงชั้นนอก

โป่งน้ำร้อน จันทบุรี

หยาดน้ำค้างยามเช้าไม่ใช่ผู้ขับไล่ความเหน็บหนาวยามค่ำ
มันคือหยดความช้ำ มันแค่หยาดความเย็น เป็นเพียงความฉ่ำชื้นให้โลกตื่นจากความแห้งแล้ง

ความหวังคือแสงอุ่นยามสาย
เกิดมาเพื่อปลุก ลุกขึ้นมาเหยียดกาย สาดแสงสลายปลายดอกหญ้าดอกเดียว
........................

ทุ่งดอกหญ้าบนขุนเขา อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี

แนวเขาสอยดาว

อำเภอโป่งนำร้อน เป็นอำเภอชายแดน มีเขตรอยต่อติดกับประเทศกัมพูชา ซึ่งเป็นเส้นทางไปสู่เมืองพระตะบอง โป่งน้ำร้อนเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจเพราะมีการทำเกษตรกรรมสวนผลไม้ เช่น เงาะ ทุเรียน มังคุด

บริเวณนี้มีขุนเขาสลับซับซ้อน มีป่าไม้อุดมสมบูรณ์ เป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติเขาสอยดาว 

ช่วงฝนมีกิจกรรมที่น่าสนใจคือการล่องแก่ง แก่งในโป่งน้ำร้อนไม่ใช่แก่งโหดเหี้ยมรุนแรง อย่างน้ำเข็ก (พิษณุโลก) หรือน้ำว้า (น่าน) แต่เป็นแก่งตัว S คดเคี้ยวเลี้ยวโค้งวกวนไปมา ใช้ทักษะการพายกันสนุกครับ

สำหรับบริเวณรอยต่อเขตแดนเป็นแหล่งผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้ขนาดใหญ่ มีโรงงานและร้านค้าเต็มไปหมด เป็นไม้จากฝั่งเขมร ใครสนใจแวะเวียนไปชมได้ทุกวัน

ทะเลตราด

ทะเลตราดเป็นน่านน้ำทางตอนบนสุดของอ่าวไทย หากจะกล่าวว่าทะเลเมืองตราดเป็นทะเลแรกของอ่าวไทยคงไม่ผิด

ส่วนเกาะขนาดใหญ่เกาะแรกคือเกาะกูด  เกาะทางตอนเหนือสุดอยู่ติดกับเขตทะเลกัมพูชา

เกาะกูดเป็นเกาะใหญ่ลองลงมาจากเกาะช้าง เป็นเกาะที่มีหาดทรายขาวนวลสวยงาม มีน้ำตกสวยใส มีป่าไม้ปกคลุมอุดมสมบูรณ์

ภาพนี้ผมยืนมองเกาะน้อยใหญ่ในท้องทะเลตราดอยู่บนเกาะกระดาน มองดวงอาทิตย์หายลับไปกับเกลียวคลื่น ยืนมองสนธยาหายไปกับราตรี งามตรึงใจโยงใยอารมณ์ให้คิดถึงใครบางคน งามจนไม่อยากขยับไปไหนแม้เพียงก้าวเดียว

ทุ่งดอกไม้เมืองอุบล 3

ลานดอกไม้ พลาญดอกไม้ หรือทุ่งดอกไม้ ไม่ว่าจะเรียกอย่างไร ปลายทางสุดท้ายย่อมไม่แตกต่างกัน บริเวณน้ำตกสร้อยสวรรค์ อุทยานแห่งชาติผาแต้ม มีทุ่งดอกไม้กว้างใหญ่ มีสายน้ำตกรินไหลคลอเคลียอยู่ไม่ห่าง นับเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจมากที่สุดแห่งหนึ่ง คือน่าสนใจทั้งในแง่การท่องเที่ยวเพื่อการพักผ่อนและท่องเที่ยวเพื่อการศึกษา

น้ำตกสร้อยสวรรค์อยู่ด้านล่าง ดอกไม้บนพลาญหินอยู่ด้านบน หลังจากท่องเที่ยวบันทึกภาพทุ่งดอกไม้เสร็จแล้วสามารถเดินวนลงไปชมน้ำตกด้านล่างได้

"ดอกจอกบ่วาย" เจริญเติบโตบนแผ่นหิน นี่เป็นดอกไม้โบราณชนิดกินสัตว์ คือกินแมลง เป็นดอกไม้ขนาดเล็ก ต้องสังเกตจึงจะพบ มันเป็นดอกไม้ในห่วงโซ่อาหารที่ชัดเจน (จำกัดและกำจัดจำนวนแมลง)

หญ้าไก่โอก (สีแดง) ชูช่ออยู่เหนือทุ่ง "หญ้าบัว" หรือ "กฐินทุ่ง" บนลานดอกไม้สร้อยสวรรค์

ทุ่งดอกไม้เมืองอุบล 2

อุทยานแห่งชาติผาแต้ม เป็นหนึ่งในอุทยานฯ ที่มีชื่อเสียงโด่งดังเป็นที่รู้จักโดยทั่วไป เหตุที่เป็นเช่นนั้นเพราะแผ่นดินแถบนี้ (ผาชนะได) ถือเป็นจุดที่เมืองไทยมองเห็นพระอาทิตย์โผล่พ้นเส้นขอบฟ้าเป็นจุดแรก (ตามกรมอุทกศาสตร์กำหนด) ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจหากพบนักท่องเที่ยวกางเต็นท์นอนอยู่บนผาสูงเพื่อเสพดวงดาวในยามค่ำ นั่งผิงไฟโต้ลมหนาวในยามคืน และตื่นขึ้นมารอคอยดวงอาทิตย์ในยามรุ่ง

บรรยากาศยามเช้าตรู่ที่ป่าดงนาทาม มองเห็นสายหมอกปกคลุมขุนเขาในแดนลาว มองเห็นสายน้ำโขงรินไหลอยู่เบื้องล่าง

ป่าดงนาทาม เป็นป่าที่สามารถเสพทัศนียภาพทิวทัศน์ได้สองฝั่ง ทั้งทางฝั่งตะวันออกและตะวันตก ดังนั้นจึงพบภาพดวงอาทิตย์ได้ทั้งสองอารมณ์ แต่ปัญหาอยู่ที่ระยะทางห่างกันมากเพราะอยู่คนละเหลี่ยมผา ความจริงทางเดินดีค่อนข้างสะดวก ทว่าการเดินไปดูพระอาทิตย์ตกแล้วกลับมายังจุดกางเต็นท์ซึ่งอยู่อีกฝั่งหนึ่งต้องเดินฝ่าความมืด แม้ไม่ใช่ป่าทึบแต่หลงได้โดยง่าย ถ้าจะไปจริงๆ ควรมีเจ้าหน้าที่นำทาง